พักคุยปลายเราะบีอุลเอาวัล 1433

بسم الله الرحمن الرحيم

السلام عليك يا من التبع الهدى

ในระหว่างทางที่คิวเรื่องรออัพยาวเป็นหางว่าววว
ขอพักหายใจยาวๆ คุยกัน ก่อนที่จะไม่มีช่วงเหงาให้อยากคุยในยามกลางวัน

ก็คงไม่มีอะไรจะพูดคุยมากไปกว่าเรื่องของ บ้านเรา ที่พยายามให้มันเป็นประโยชน์สำหรับ บ้านของพวกเรา  … ไม่แน่ใจว่าเคยออกตัวไปรึยัง ตอนนี้ก็ยังนอนยันที่จะออกตัวว่า บ้านเราไม่ได้สมบูรณ์แบบ และไม่ได้มีแต่อะไรที่ดูดีไปซะหมด  แต่สิ่งที่เราพยายามเฟ้นเค้นมาแบ่งปันนี้ ก็คือสิ่งที่เราเชื่อมั่นว่าจะนำมาซึ่งการสร้างสรรค์สังคมที่ีดี ด้วยความช่วยเหลือของอัลลอฮฺเท่านั้น

เรายังมีอะไรให้เรียนรู้และจัดการมากมายในแต่ละวัน (นั่นคือส่วนหนึ่งที่ว่างเว้นไปจากการอัพบล็อก) และมันก็เป็นเหตุผลหนึ่งที่ถ้าเราเห็นอะไรชัดเจนในการทดลอง เราก็ไม่รอช้าที่จะแบ่งปัน เผื่อมันจะช่วยทุ่นแรงให้ครอบครัวของใคร และช่วยให้ใครที่เห็นอะไรรำไรๆ ได้เห็นภาพชัดเจนขึ้น

เขียนไปมาชักวน .. แค่จะบอกว่า เราเลือกนำเสนอบางส่วนของบ้านเรา ไม่ใช่เพื่อสร้างหรือรักษาภาพ แต่ เพราะเวลาที่จำกัดจึงต้องคัดเฉพาะคุณภาพมาแบ่งปัน ถ้ามันจะนำมาซึ่งความหมั่นไส้ไม่พอใจให้ใคร เราต้องขออภัยอย่างจริงใจ เพราะไม่ได้มีเจตนาเช่นนั้นเลย แต่ถ้ามันจะนำมาซึ่งกำลังใจหรืออะไรดีๆ สำหรับใคร ก็โปรดอย่าลืมเราในดุอาอฺนะคะ เพราะทุกอย่างดีๆ ที่เกิดขึ้นนี้ไม่ใช่ฝีมือเรา นั่นคือ ความช่วยเหลือของพระผู้ทรงช่วยเหลือเพียงองค์เดียว ที่ให้ความคิด จิตสำนึก เวลา เรี่ยวแรง และทุกสิ่งที่ผนึกกำลังกันออกมาเป็นผลงานที่หน้าบล็อกนี้

… และความช่วยเหลือจากพระองค์นั้นอยู่ใกล้ และการพึ่งพิงพระองค์นั้นมีอยู่ตลอด แม้ว่าพระองค์จะให้เขามีความสามารถมากมายแค่ไหนก็ตาม

.

أَمْ حَسِبْتُمْ أَن تَدْخُلُوا۟ ٱلْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُم مَّثَلُ ٱلَّذِينَ خَلَوْا۟ مِن قَبْلِكُم

مَّسَّتْهُمُ ٱلْبَأْسَآءُ وَٱلضَّرَّآءُ وَزُلْزِلُوا۟ حَتَّىٰ يَقُولَ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ مَتَىٰ نَصْرُ ٱللَّـهِ

أَلَآ إِنَّ نَصْرَ ٱللَّـهِ قَرِيبٌ

หรือพวกเจ้าคิดว่า พวกเจ้าจะได้เข้าสวรรค์ 
โดยเยี่ยงอย่างของผู้ล่วงลับไปก่อนพวกเจ้า ยังมิได้มายังพวกเจ้าเลย 
ซึ่งบรรดาความลำบากและความเดือดร้อนได้ประสบแก่พวกเขา และพวกเขาได้รับความหวั่นไหว 
จนกระทั่งร่อซูลและบรรดาผู้ศรัทธา ซึ่งอยู่กับเขา กล่าวขึ้นว่า 
เมื่อไรเล่าการช่วยเหลือของอัลลอฮ์?
พึงรู้เถิดว่า แท้จริงการช่วยเหลือของอัลลอฮ์ใกล้อยู่แล้ว
[อัลบะเกาะเราะฮฺ 2:214] 

สมุดบันทึกคำศัพท์

พูดถึงเรื่องการฝึกเขียนบ้านเราบ้าง เนื่องจากเราค่อนข้างตามใจลูก(ในเรื่องการอยากเรียน) แต่คนเป็นพ่อแม่ก็อดกังวลในเรื่องความสามารถในการเขียน-อ่านของลูกไม่ได้  จึงค้นคว้าสุดชีวิตและพยายามงัดสารพัดวิธีมา เพื่อให้ลูกสามารถเขียน-อ่านได้อย่างมีความสุข อินชาอัลลอฮฺ

กิจกรรมนี้เป็นหนึ่งในกิจกรรมฝึกเขียน หลังจากที่รู้จักกันดีแล้วว่า ลูกเราไม่เอาเส้นประแน่ ชอบเขียนแบบดูตาม แม้จะไม่สวยก็ด้วยกำลังใจและเวลาที่เราให้ เค้าทำได้ดีขึ้น(เมื่อเทียบกับตัวเอง) มาชาอัลลอฮฺ  จากที่บิดหัวไปมาอย่างลังเลก็วนน้อยลงมาก จากตัวขนาดเกินบรรทัดเสมอก็เริ่มเก็บตัวอยู่ในบรรทัดมากขึ้น จากที่เขียนได้ทีละไม่กี่คำ ก็สามารถเขียนเป็นเล่ม(เล็กๆ) ได้ด้วยกิจกรรมนี้

ค่ะ มันคือ “สมุดบันทึกคำศัพท์” เล่มแรก  ที่เราทำเพื่อให้ลูก “เลือก” เขียนคำศัพท์ที่อยากเขียน พร้อมกิจกรรมดึงดูด คือให้เลือกคำศัพท์เอง แม่เขียนให้ดู เค้าเขียนตามลงสมุด จากนั้นให้เอาภาพคลิปอาร์ตจากเว็บที่เราเลือกให้ copy รูปที่ชอบมาวาง paste ในเอกสาร Microsoft Word  (มันเป็นทักษะคอมพิวเตอร์เบื้องต้นที่เราเคยสอนลูกมาบ้าง) พอได้ภาพครบเราก็เติมจนเต็มหน้าและช่วยจัดให้คุ้มหน้า ก่อนปริ้นต์ออกมาเป็นสติ๊กเกอร์ให้ตัดแปะ

สำหรับครอบครัวไหนที่เด็กๆ ชอบวาดรูปมาก ก็ให้เค้าวาดรูประบายสีเองเลยค่ะ หรือจะหาภาพจากนิตยสารหรือหนังสือพิมพ์ ตามแต่ความสนใจของแต่ละครอบครัวเลย

วัดรอบ

แวะเอากิจกรรมคณิตศาสตร์เบาๆ มาฝากค่ะ กิจกรรมนี้ให้เด็กๆ รู้จักและหยิบจับ ”สายวัด” เอง

เด็กๆ จะได้ดูตัวเลข อ่านค่าที่วัดได้(หลังจากรู้จักหน่วยผ่านตลับเมตรมาแล้ว) จุดสำคัญของกิจกรรมนี้คือ ให้วัด “เพื่อน” ค่ะ ไม่ได้วัดตัวเอง ตรงนี้จะฝึกการทำงานร่วมกับผู้อื่น ให้เขียนชื่อเพื่อนบ้าง หลังจากเขียนแต่ชื่อตัวเองมานาน เด็กๆ เค้าก็ตกลงที่จะเขียนชื่อตัวเองแล้วแลกกัน -*- ก็ยังดีค่ะ ถือว่าได้ทำงานร่วมกัน

ช่วยกันอ่านคำสั่งแล้ววัดรอบอวัยวะต่างๆ  ให้เด็กๆ เปรียบเทียบว่าวัดอวัยวะส่วนใดได้ยาวที่สุด  และถามสรุปสุดท้ายว่า ทำไมเราถึงวัดเอวได้ยาวที่สุด?  คำตอบของเด็กๆ ก็น่าจะคล้ายๆ ของฮัมซะห์นะคะ เค้าตอบว่า “มันใหญ่ที่สุด”

กิจกรรมง่ายๆ แบบนี้ ได้เรียนทั้งคณิตศาสตร์ ภาษาไทย และฝึกการทำงานเป็นทีมด้วยค่ะ โหลด ไฟล์ที่นี่ ได้เลยยย

ท่านฮัมซะห์ อิบนุ อับดุลมุฏเฏาะลิบ

ชวนเด็กชายฮัมซะห์มาทบทวนชีวประวัติท่านฮัมซะห์ อิบนุ อับดุลมุฏเฏาะลิบ ผู้เป็นต้นแบบของเขา  แต่ครั้นจะเล่าเหมือนเดิมก็จะไม่มีความก้าวหน้า จึงจัดแจงโยงใยเป็นสื่อการเรียนรู้ ด้วยความช่วยเหลือของอัลลอฮฺ

ไม่อยากให้เรื่องเล่าแล้วลืมเป็นนิสัยปกติ จึงนึกถึงมายด์แมป ผสมกับอยากให้ลูกได้คำศัพท์ ก็เลยออกมาเป็นจิ๊กซอว์คำศัพท์ที่เกี่ยวกับเรื่องนั้น  ครั้นจะทำเป็นรูปแบบจิ๊กซอว์ก็สงสารตัวเองตอนตัด

เพราะต้องแปะบนกระดาษลังหรือฟิวเจอร์บอร์ดให้หนาทนมือ คงไม่พ้นคัตเตอร์ ซึ่งถ้าโค้งงอนมากหลายก็จะหงายหลังก่อนตอนทำ  ถ้าเป็นเหลี่ยมก็ไม่อยากให้มีมุมแหลมทิ่มแทง เผื่อน้องๆ มาร่วมวง จึงนึกถึง “หกเหลี่ยม” ที่สามารถพลิกแพลงต่อซ้ายขวาเยื้องบนล่างได้ หรือจะเป็นหกด้านรอบรูปชื่อก็ดูเข้าท่าดี จึงเป็นที่มาของ   “หกเหลี่ยมชีวประวัติ”   เช่นนี้แล (คลิกดาวน์โหลดไฟล์ได้เลย)

ชื่อสัตว์ในอัลกุรอาน

ชวนเด็กๆ หัดอ่านสะกดคำง่ายๆ ด้วยชื่อสัตว์ที่ระบุในอัลกุรอาน  แต่เพื่อไม่ให้เป็นชื่อสัตว์เปล่าๆ ในกระดาษก็ดัดแปลงนิดนึง ใส่ลงไปในกล่องลูกบาศก์ให้ได้มีกิจกรรมเพิ่มเติมมากขึ้น

ลูกบาศก์ประสมคำ

วันนี้ขอแนะนำกิจกรรมชวนอ่านสำหรับคุณลูกค่ะ เด็กๆ บางคนอาจจะไม่ชอบการอ่านหนังสือฝึกอ่าน (รู้สึกว่าเป็นแบบเรียน) ก็คงต้องอาศัยลูกเล่นในการฝึกฝนชวนอ่านกันนะคะ

สำหรับบ้านเรา ก็มี “อ่านหนังสือนิทาน” เป็นกิจกรรมหนึ่งที่ทำยามว่าง และพยายามทำทุกคืนก่อนนอน(แต่ก็ทำได้บ้างไม่ได้บ้าง) เป็นกิจกรรมที่เด็กๆ ชอบฟังค่ะ มันเหมือนอีกโลกหนึ่งคล้ายๆ ในโทรทัศน์(ที่ถูกจำกัดเวลาดู) แต่หนังสือนิทานเราไม่ค่อยจำกัดเวลาอ่าน และจินตนาการของเด็กๆ จะคิดต่อไปจากภาพที่เห็นอยู่ตรงหน้าเสมอ  สำคัญที่สุดคือบรรยากาศความผูกพันกันฉันแม่ลูกที่สัมผัสได้ว่าเพิ่มขึ้นทุกครั้งที่อ่าน เราได้นอนใกล้ๆ กัน นั่งใกล้ๆ กัน กอดกัน พูดคุยกัน อ่านแล้วชวนจินตนาการกันต่อ (ช่างฝันกันทั้งแม่ลูก) และมักจะจบวงนิทานด้วยรอยยิ้มหรือไม่ก็การหลับเสมอ

ปลูก(รัก)ต้นไม้

วันนี้ขอชวนคุณพ่อคุณแม่มาชวนคุณลูกทำกิจกรรมเกี่ยวกับต้นไม้ที่ใกล้ตัวเรากันดีกว่า ขอออกตัวก่อนเลยว่าตัวเองไม่ใช่ผู้สันทัดการปลูกและรู้จักต้นไม้เลย แต่ด้วยสามัญสำนึกของคนทั่วไป ที่มักจะรู้สึกสบายใจสบายตาเมื่อเห็นสีเขียวของต้นไม้ สีสันของดอกไม้ ผนวกกับการรักษ์สิ่งแวดล้อมที่เรามักจะพูดคุยกับเด็กๆ เสมอเรื่องใช้กระดาษให้คุ้มค้า ทิ้งขยะให้ถูกที่ ประหยัดน้ำ ประหยัดไฟ … มันเรื่องเดียวกันกับการรักต้นไม้และสิ่งแวดล้อมทั้งนั้น

เท่าที่หาข้อมูล อ่านหนังสือ และทดลองทำดูแล้ว มีต้นไม้บางชนิดที่ปลูกง่าย และเป็นของเล่นสนุกๆ ให้เด็กๆ ได้ด้วย .. มีอะไรบ้าง ไปดูกันน

บันทึกละหมาด ภาค4

จดบันทึกขั้นต่อมาของการปลูกฝังเรื่องละหมาด หลังจากที่เราใช้บันทึกล่าสุดคือ บันทึกละหมาดภาค 3  ประกอบกับจังหวะอพยพไปบางสะพานที่เด็กๆ ได้บรรยากาศละหมาดญะมาอะฮฺเกือบทุกเวลา ทำให้ติดละหมาด الحمد لله  (แต่เรื่องความคุชัวอฺเรียบร้อยในละหมาด เป็นเรื่องที่ยังต้องดำเนินการกันต่อไป)

ตอนนี้ถึงขั้นลงรายละเอียดของการละหมาด เราตกลงกันว่าเวลาละหมาดศุบหิจะเป็นเวลาที่ให้อุมมุฮฺสอนอ่านดุอาอฺในละหมาดและซิกรุลลอฮฺหลังละหมาด (ถ้าเบี้ยวๆ ก็ให้อ่านเองเสียงดัง ถ้าอ่านไม่ได้แปลว่าอุมมุฮฺต้องอ่านให้ฟังจะได้อ่านเองได้)  ระหว่างที่สอนท่องดุอาอฺก็เก็บตกรายละเอียดท่าทางที่ไม่ถูกต้อง บอก จับ ทำให้ดู ไปด้วย  และดุอาอฺหรือซูเราะฮฺที่อ่าน เลือกบทที่สั้นหน่อย เพื่อไม่ให้เป็นการลำบากใจแก่เด็กที่เิพิ่งเิริ่มหัดละหมาดน่ะคะ่

อย่างเช่นซิกรุลลอฮฺหลังละหมาด ตอนที่นับนิ้ว จากที่ฟังบรรยายเชคริฎอ มีแบบที่กล่าว
-  ซุบหานัลลอฮฺ อัลฮัมดุลิลลาฮฺ อัลลอฮุอักบัร อย่างละ 33 ครั้ง
-  ซุบหานัลลอฮฺ อัลฮัมดุลิลลาฮฺ อย่างละ 33 ครั้ง และอัลลอฮุอักบัร 34 ครั้ง
-  ซุบหานัลลอฮฺ อัลฮัมดุลิลลาฮฺ อัลลอฮุอักบัร อย่างละ 10 ครั้ง  (*)
(อาจมีมากกว่านี้ แต่จำได้แค่นี้)
เราเลือกที่จะสอนลูกแบบ 10 ครั้ง เพื่อนั่งอ่านกับลูกจนครบ และให้รู้สึกว่าทำได้ไม่ยากค่ะ

สำหรับเด็กแต่ละคนก็มีพัฒนาการเรื่องละหมาดไม่เหมือนกัน ที่รู้ๆ คือ…

นับก้าว

กิจกรรมคณิตศาสตร์ที่ชวนเด็กๆ ขยับร่างกายไปด้วยในพื้นที่โล่งหน้าบ้าน เรียกว่าได้รวมเอาการเล่นและวิชาพลศึกษาเข้ามาไว้กับวิชาซีเรียสอย่างคณิตศาสตร์ได้อย่างไม่รู้ตัว .. เอาล่ะ เข้าเรื่องกันเลยค่ะ

View this document on Scribd

 

อุปกรณ์ที่ใช้ คือ ตลับเมตร

ถ้าเป็นเด็กเล็ก ก่อนเริ่มเราอาจชวนคุยเรื่องอวัยวะต่างๆ ไปจบที่เท้าใช้ทำอะไรบ้าง เดิน วิ่ง กระโดด ฯลฯ วันนี้เราจะมาใช้เท้ากัน

ต่อมาเด็กโต เราแนะนำให้รู้จักพระเอกของกิจกรรม คือ ตลับเมตร ถามเด็กว่าเคยเห็นมั้ย คืออะไร ใช้ทำอะไร (มันคือตลับเมตร เหมือนไม้บรรทัดที่ยาวมากๆ ใช้วัดความยาวหรือระยะทาง) แนะนำให้เด็กรู้จักหน่วยด้านเล็กๆ เรียกว่า เซนติเมตร ส่วนหน่วยที่ยาวกว่าคือ นิ้ว และถ้าสะสมได้ครบ 100 เซนติเมตร ก็จะเรียกว่า 1 เมตร (อันนี้ไม่เน้นให้เด็กแปลงหน่วยได้ แค่ให้ได้ยินคุ้นชื่อไว้ค่ะ)

ดูซิว่าที่ตลับเมตรเค้าบอกว่ายาวกี่เมตร (อันที่เราใช้คือ 5 เมตร) ถามเด็กว่าเชื่อมั้ย? ชักจูงให้เด็กพิสูจน์ ไม่ใช่ใครบอกอะไรก็เชื่อง่ายๆ ดึงไปให้สุดเลยค่ะ ดูซิว่าจริงตามที่บอกไว้รึเปล่า

ต่อมาให้ดูใบงานตามไปนะคะ

ระบบสุริยะจักรวาล

วันก่อนชวนฮัมซะฮฺดูวีดีโอเกี่ยวกับระบบสุริยะจักรวาล ชวนนึกถึงวันที่ไปพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แล้วเกือบไม่หยุดดูอะไร (เพราะยังไม่รู้เรื่อง) วันนี้ก็มาคุยกันด้วยเนื้อหาที่มากขึ้น วีดีโอนี้ทำออกมาได้น่ารักน่าสนใจดีค่ะ แต่มีเสียงเพลงตอนต้น โดยรวมแล้วเด็กชอบล่ะ

จบจากดูวีดีโอก็ช่วยกันทำใบงานบันทึกความรู้ ให้ได้ลองแทรกรูปภาพ ใช้เมาส์ปรับขนาด เลือกรูปแบบ