Posted in หลักสูตรการเรียนรู้,อนุบาล,อิสลามศึกษา

สาระการเรียนรู้ ของน้องหนูอนุบาล

หลัIMAG0126กสูตรการเรียนรู้ปฐมวัย ของน้องหนูอนุบาล แบ่งเป็น 2 ส่วนใหญ่ๆ ค่ะ คือ
1) ประสบการณ์สำคัญ พวกพัฒนาการต่างๆ และ
2) สาระที่ควรเรียนรู้ ซึ่งตามหลักสูตรของไทยก็แยกย่อยไป 4 สาระ คือ
2.1) เรื่องราวเกี่ยวกับตัวเด็ก
2.2) เรื่องราวเกี่ยวกับบุคคลและสถานที่แวดล้อมเด็ก
2.3) ธรรมชาติรอบตัว
2.4) สิ่งต่างๆ รอบตัวเด็ก

อันนี้คือภาษาหลักสูตร แบบที่ว่าถ้าเราจะคุยกับเจ้าหน้าที่ คุยแบบนี้น่าจะรู้เรื่อง นึกออกมั้ยคะ เช่นนี้เราก็เลยนำเรื่องที่ต้องการสอนเด็กมาเขียนแบ่งให้เป็น 4 สาระนี้ ถ้าเขียนแบบว่าอิสลามศึกษายกมาเลย เค้าก็อาจงงว่า อ้าวเธอ แล้ว 4 สาระของฉันอยู่ตรงไหน ไรงี้   อ่านเพิ่มเติม “สาระการเรียนรู้ ของน้องหนูอนุบาล”

Posted in บันทึกบ้านเรา,PPLคุย

ทำบ้านเรียน ทำไมไม่ทำโรงเรียน?

35787เจอคำถามนี้ตั้งแต่เริ่มหาข้อมูลคิดจะทำบ้านเรียนแรกๆ ตอนนั้นสตั๊นไปหลายนาที คำถามติดคาใจอยู่อีกหลายปี … แต่คิดว่าตอนนี้ ได้คำตอบแล้ว

ช่วงที่ย้ายลูกๆ มาเรียนโรงเรียนเล็กๆ มีบางภาคเรียนที่อาสาไปช่วยเป็นครูสอน (ขอบคุณผู้บริหารโรงเรียนที่ให้โอกาสนะคะ) คือใหม่มากกับการเป็นครูเต็มตัว แค่เคยสอนเด็กๆ บ้างตามวาระ พอมาเป็นครูเต็มตัวในเวลานั้น ก็น้อยประสบการณ์ แต่พยายามทำให้เต็มที่ ทั้งความรู้ความเข้าใจที่มี มาเรียบเรียงถ่ายทอดแบบที่คิดว่าเด็กน่าจะเข้าใจ

แล้วด้วยความที่เป็นห้องเรียนเล็กๆ เด็กไม่มาก เราก็เปิดดูเนื้อหาในหนังสือว่าเด็กต้องเรียนเรื่องอะไรบ้าง แต่ไม่ได้สอนทุกหน้าตามหนังสือ พยายามหาสื่ออะไรที่จับต้องได้ให้เด็กหยิบจับ (ของเล่นลูกที่บ้านนี่ ไม่พลาดเลย เอามาใช้) พยายามคิดว่าเรื่องนี้จะอธิบายยังไงให้เข้าใจแบบเห็นภาพ บางทีในหนังสือไปเร็ว เราก็ไปหาเอาใบงานจากที่อื่น หรือสุดท้ายก็ทำใบงานเองซะเลย อุปสรรคในการสอนก็มีแน่นอน เพราะเราใหม่กับการดูแลเด็กๆ เป็นกลุ่ม สอนเร็วไปบ้าง สอนไม่ทันบ้าง ก็เป็นประสบการณ์สำหรับครูมือใหม่  แต่ในความขลุกขลักเหล่านั้น ก็มีความดีงามให้ชื่นใจเสมอ

พอครูเดินเข้าโรงเรียน เด็กเดินมาถามว่าคาบนี้ของครูรึยัง (แปลว่าอยากเรียนนะคะ กรุณาแปลเข้าข้างตัวเอง) เจอกันเด็กให้สลามทักทาย บรรยากาศเรียนในห้องคือเด็กรอคอยว่าวันนี้ครูจะมีของเล่นอะไร มันก็เป็นบรรยากาศดีที่น่าจดจำไม่รู้ลืม …  อ่านเพิ่มเติม “ทำบ้านเรียน ทำไมไม่ทำโรงเรียน?”

Posted in ก้าวสู่บ้านเรียน,ประเมินผล

ประเมินผม?

17492789_10210777095641763_8900391323378618040_oพูดถึงเรื่อง “การประเมินผล” ก็ออกจะเข้าใจระบบการศึกษาในโรงเรียนที่เป็นระบบใหญ่นะคะ ระบบใหญ่ เด็กเยอะ ก็ต้องประเมินด้วยตัวเลขที่สามารถวัดกันหรือจัดลำดับกันได้เป็นธรรมดา เพราะคะแนนก็มีผลต่อการศึกษาในขั้นต่อๆ ไป

พอมาดูในมุมของ “บ้านเรียน” ที่ว่าเป็นระบบที่เล็กลงแล้ว จะว่าไม่อาจวัดตัดสินด้วยคะแนนก็เป็นได้ เพราะเด็กแต่ละคนมีหลักสูตรการเรียนรู้ไม่เหมือนกัน แต่กระนั้น เราก็ต้องสรุปเรียงเป็นคะแนน เพื่อให้สื่อความหมายต่อการวัดผลว่า เด็กทำได้ ไม่ได้ มากน้อยแค่ไหน อันนี้ก็เข้าใจอีก

แต่ถามว่า “คะแนน” ของในระบบโรงเรียนกับบ้านเรียนต่างกันมั้ย แน่นอนว่า ต่าง เพราะในโรงเรียนการวัดผลมาจากการเรียนรู้ตามหลักสูตร แบบว่าเนื้อหาเดียวกัน อาจมีหนังสือเรียนต่างสำนักพิมพ์ หรือกิจกรรมการเรียนรู้ต่างกันบ้าง แต่ก็วัดผลในเรื่องเดียวกัน  แต่สำหรับบ้านเรียน เด็กแต่ละบ้าน แต่ละคน อาจจะเรียนรู้ไม่เหมือนกัน วัดผลคนละเรื่อง แต่แล้วก็แปรเป็นคะแนนออกมาเพื่อสื่อความให้คนเข้าใจถึงผลการเรียนรู้ของเด็กคนนั้น

สำหรับบ้านเรียนแล้ว ก่อนที่จะประเมินออกมาเป็นคะแนนนั้นต้องใช้อะไรบ้าง? คำตอบคือ “ร่องรอยการเรียนรู้” ค่ะ คือ การบันทึกการเรียนรู้ในแต่ละวันของเด็ก ภาพถ่าย ไฟล์เสียง คลิปวีดีโอ ผลงาน ฯลฯ เก็บมันให้หมดค่ะ นั่นคือร่องรอยการเรียนรู้ที่มีค่า

จะเปรียบเทียบให้เห็นว่าทำไมสิ่งเหล่านี้ถึงมีค่า?  ถ้าดูในระบบโรงเรียน ก็จะมีแบบฝึกหัด ใบงาน ผลงาน สอบเก็บคะแนน เป็นการวัดประเมินผลที่โรงเรียนทำเบ็ดเสร็จ ตัดออกมาเป็นคะแนนเป็นเกรดกันเรียบร้อย  แต่ถ้าบ้านเรียนเราไม่ได้ทำคะแนนเอง ดังนั้น การเก็บร่องรอยที่จะให้เขตฯ ได้เห็นว่า เราทำอะไรไปบ้างในแต่ละวัน ลูกได้เรียนรู้อะไรบ้าง จึงเป็นสิ่งจำเป็นมาก โดยสรุปก็คือ เราต้องทำยังไงก็ได้ ให้ผู้คนรับรู้ว่า ลูกฉันอยู่ที่บ้านก็เรียนรู้นะจ๊ะ มิได้ชิวไปวันๆ

ทีนี้ขอคุยเล็กลงมาในส่วนของบ้านเรา … อ่านเพิ่มเติม “ประเมินผม?”

Posted in ก้าวสู่บ้านเรียน,PPLคุย

บ้านเรียนอนุบาล ทำยังไง?

ถ้าได้มาส่องๆ ในบล็อกเราก็จะเห็นร่องรอยการเJpegริ่มต้นทำบ้านเรียนอนุบาลนะคะ ช่วงแรกเริ่มเราลอง เรามองหาหลายสิ่ง หนึ่งในนั้นคือ “หลักสูตร” เรามองหาว่า เอ.. ลูกจะต้องเรียนอะไรบ้างนะ จะต้องทำอะไรในแต่ละวัน  อัลฮัมดุลิลลาฮฺ ณ เวลานั้นเราได้พบหลักสูตรบูรณาการอิสลามที่ใจดีให้ฟรีดูจากเว็บ ก็ไม่รอช้าที่จะแปล เพื่อเรียนรู้ตามนั้น

แต่ขณะที่แปลนั้น ยังจำความรู้สึกนั้นได้ดี มันก็รู้สึกยุ่งวุ่นวาย ไหนจะลูกๆ แต่ละวัน ไหนฉันจะต้องแปลหลักสูตร และต้องเตรียมเนื้อหาสอนอีกหรือนี่ … โอ … คิดตามแล้วสนุกมั้ย? หลังจากนั้นอัลลอฮฺก็ให้มีสิ่งที่ผ่านเข้ามา เพื่อเปลี่ยนแผนของชีวิต

เราย้ายมาอยู่ห้องเช่า ใกล้โรงเรียนเล็กๆ ของลูก เพราะตั้งท้องน้องคนที่ 4 เป็นที่ชัดเจนว่าเราไม่ไหวจัดการอะไรไปพร้อมกับทำบ้านเรียน แล้วชีวิตหลังจากที่ส่งพี่ๆ เข้าโรงเรียน และน้องคนที่สี่เติบโตมา ราวกับว่าเป็นลูกคนเดียว ในช่วงกลางวัน ก็ทำให้เราได้ไอเดีย ได้คำตอบสำหรับ “บ้านเรียนอนุบาล” ชัดเจนขึ้น อัลฮัมดุลิลลาฮฺ อ่านเพิ่มเติม “บ้านเรียนอนุบาล ทำยังไง?”

Posted in ก้าวสู่บ้านเรียน,PPLคุย

อนุบาล จดบ้านเรียนดีมั้ย?

1475751970435ก่อนหน้านี้ก็ไม่ได้สนใจเรื่องจดทะเบียนอนุบาลสักเท่าไรคะ เพราะคิดว่ายังไงกฎหมายก็ไม่ได้บังคับอยู่แล้ว ถ้าครอบครัวมีศักยภาพดูแลลูกๆ ก็ดี ก็ทำ เรื่องจดทะเบียนบ้านเรียนค่อยคิดตอนประถมก็ได้  แต่ได้ข่าวแว่วๆ มาว่า อนุบาลก็จะถูกให้เป็นการศึกษาภาคบังคับแล้ว และพอดีกับที่พอได้มุมมองบางอย่างมากขึ้นจากบ้านเรียนอนุบาล วันนี้เลยมาชวนคุยเคลียร์คำถามนี้กัน

ด้วยความเมตตามากมายของอัลลอฮฺ ตอนนี้เราได้เห็นพี่น้องหลายครอบครัวที่ตื่นตัวอยากทำบ้านเรียนให้ลูก เริ่มตั้งแต่อนุบาลเลย ซึ่งเมื่อเราเห็นความตั้งใจของครอบครัวที่มีศักยภาพ และมันสอดรับกับที่ วัยทองของเด็กในช่วง 6 ขวบปีแรก เมื่อครอบครัวมีศักยภาพดูแล จะปล่อยไปเรียนที่อื่นทำไมกันน้อ ก็จัดไปสิคะ สอนลูกๆ เอง ส่วนเรื่องจะจดทะเบียนบ้านเรียนมั้ย จะคุยกันต่อไป

เดิมส่วนตัวเข้าใจว่า ถ้าจดทะเบียนบ้านเรียนก็คือการต้องไปเผชิญหน้ากับเขตพื้นที่การศึกษา ซึ่งไม่ใช่ทุกที่จะแฮปปี้ต้อนรับชาวบ้านเรียน ถ้ากฎหมายไม่ได้บังคับ ก็ไม่ต้องไปยุ่งยากก็ได้ แต่… อ่านเพิ่มเติม “อนุบาล จดบ้านเรียนดีมั้ย?”

Posted in ก้าวสู่บ้านเรียน

ทำไม… ทำบ้านเรียน

คำถามยอดฮิตก่อนจะคิดJpegเริ่มทำบ้านเรียนเลยนะคะ “ทำไมถึงทำบ้านเรียนล่ะ” เราอาจเคยตอบไปบ้างในบล็อกนี้ แต่ถ้าคุยกัน ณ เวลานี้ บางทีความคิดเปลี่ยนไป ลองอ่านใหม่ก็ไม่เสียหลาย..

ถ้าย้อนไปจากความรู้สึกส่วนตัวนั้น มาจากประสบการณ์ของตัวเองที่รู้ว่า หลายๆ สิ่งที่เรียนรู้นั้น อาจไม่ได้มาจากในห้องเรียน หลายนิสัยที่เราอยากฝึกหัด เกิดจากการเรียนรู้จากการลงมือทำ สนใจ ใฝ่หา อาจไม่มีในตำรา ในหลักสูตร หรือถ้ามี เราก็อาจไม่ได้ให้น้ำหนักกับมัน มากเท่ากับสิ่งที่เราเห็นว่าสำคัญ แล้วลงมือฝึกปฏิบัติเรียนรู้จนมันเกิดขึ้น

ถ้าเอาคำตอบแบบวิชาการ ขอยกที่เราเขียนในแผนมาให้อ่านกัน ตามนี้ค่ะ อ่านเพิ่มเติม “ทำไม… ทำบ้านเรียน”

Posted in ก้าวสู่บ้านเรียน,หลักสูตรการเรียนรู้,แผนการเรียนรู้

เขียนแผน

p_20161102_112926.jpgที่จริงมีเรื่องราวมากมายอยากเรียบเรียงลงบล็อก
แต่ที่ไม่อยากเชื่อว่าจริงก็คือ เรามีเวลาไม่มากขนาดนั้น ขอเอาเรื่องด่วนๆ ก่อน
ณ ตอนนี้เป็นช่วง “เขียนแผน” ส่งแผนกัน หลายๆ บ้านสนใจ เราขอก้าวกระโดดมาเล่าเรื่องนี้ก่อนเลยนะคะ

ส่วนที่น่ากังวลใหญ่ๆ ของการเขียนแผน น่าจะเป็นเรื่อง หลักสูตร  ส่วนอื่นๆ ของแผนก็จะไม่ยาก รายละเอียดการเขียนแผนดูใน ไฟล์แนบ เครือข่ายบ้านเรียนได้ทำไว้มีคำอธิบายให้เราไต่ไปต่อได้ ส่วนถ้าในรายละเอียดการลงมือมีปัญหาอะไร ก็ยังปรึกษากันต่อได้ค่ะ

สำหรับหลักสูตร ถ้าเราจะยกหลักสูตรการศึกษาแกนกลางเหมือนในระบบมาเขียน ก็คงจะผ่านเขตได้ง่ายค่ะ แต่ถามว่าในทางปฏิบัตินั้นก็ไม่ง่ายสำหรับการเรียนจริง เพราะลูกไม่ได้นั่งเรียนในห้องเรียน จะให้เอาแบบฝึกหัดมาทำทุกวันคงไม่สนุกนักเนอะ เพื่อนก็ไม่มีเรียนด้วย  แต่ถ้าเราจัดเป็นกิจกรรมการเรียนรู้ ก็น่าสนใจไปต่อ และเราสามารถไปต่อตามที่ลูกสนใจ เรื่องไหนอยากลงลึกก็ไป เรื่องไหนไม่ค่อยชอบก็เอาพอรู้

วันก่อนที่ไปฟังอบรมเขียนแผน ก๊ะซกีนะฮฺได้แนะนำให้เริ่มจาก 3 หัวข้อ

อ่านเพิ่มเติม “เขียนแผน”