ประเมินผม?

17492789_10210777095641763_8900391323378618040_oพูดถึงเรื่อง “การประเมินผล” ก็ออกจะเข้าใจระบบการศึกษาในโรงเรียนที่เป็นระบบใหญ่นะคะ ระบบใหญ่ เด็กเยอะ ก็ต้องประเมินด้วยตัวเลขที่สามารถวัดกันหรือจัดลำดับกันได้เป็นธรรมดา เพราะคะแนนก็มีผลต่อการศึกษาในขั้นต่อๆ ไป

พอมาดูในมุมของ “บ้านเรียน” ที่ว่าเป็นระบบที่เล็กลงแล้ว จะว่าไม่อาจวัดตัดสินด้วยคะแนนก็เป็นได้ เพราะเด็กแต่ละคนมีหลักสูตรการเรียนรู้ไม่เหมือนกัน แต่กระนั้น เราก็ต้องสรุปเรียงเป็นคะแนน เพื่อให้สื่อความหมายต่อการวัดผลว่า เด็กทำได้ ไม่ได้ มากน้อยแค่ไหน อันนี้ก็เข้าใจอีก

แต่ถามว่า “คะแนน” ของในระบบโรงเรียนกับบ้านเรียนต่างกันมั้ย แน่นอนว่า ต่าง เพราะในโรงเรียนการวัดผลมาจากการเรียนรู้ตามหลักสูตร แบบว่าเนื้อหาเดียวกัน อาจมีหนังสือเรียนต่างสำนักพิมพ์ หรือกิจกรรมการเรียนรู้ต่างกันบ้าง แต่ก็วัดผลในเรื่องเดียวกัน  แต่สำหรับบ้านเรียน เด็กแต่ละบ้าน แต่ละคน อาจจะเรียนรู้ไม่เหมือนกัน วัดผลคนละเรื่อง แต่แล้วก็แปรเป็นคะแนนออกมาเพื่อสื่อความให้คนเข้าใจถึงผลการเรียนรู้ของเด็กคนนั้น

สำหรับบ้านเรียนแล้ว ก่อนที่จะประเมินออกมาเป็นคะแนนนั้นต้องใช้อะไรบ้าง? คำตอบคือ “ร่องรอยการเรียนรู้” ค่ะ คือ การบันทึกการเรียนรู้ในแต่ละวันของเด็ก ภาพถ่าย ไฟล์เสียง คลิปวีดีโอ ผลงาน ฯลฯ เก็บมันให้หมดค่ะ นั่นคือร่องรอยการเรียนรู้ที่มีค่า

จะเปรียบเทียบให้เห็นว่าทำไมสิ่งเหล่านี้ถึงมีค่า?  ถ้าดูในระบบโรงเรียน ก็จะมีแบบฝึกหัด ใบงาน ผลงาน สอบเก็บคะแนน เป็นการวัดประเมินผลที่โรงเรียนทำเบ็ดเสร็จ ตัดออกมาเป็นคะแนนเป็นเกรดกันเรียบร้อย  แต่ถ้าบ้านเรียนเราไม่ได้ทำคะแนนเอง ดังนั้น การเก็บร่องรอยที่จะให้เขตฯ ได้เห็นว่า เราทำอะไรไปบ้างในแต่ละวัน ลูกได้เรียนรู้อะไรบ้าง จึงเป็นสิ่งจำเป็นมาก โดยสรุปก็คือ เราต้องทำยังไงก็ได้ ให้ผู้คนรับรู้ว่า ลูกฉันอยู่ที่บ้านก็เรียนรู้นะจ๊ะ มิได้ชิวไปวันๆ

ทีนี้ขอคุยเล็กลงมาในส่วนของบ้านเรา …

บอกเลยว่าปีแรกที่ผ่านมาคือความงุนงง จะเริ่มยังไงตรงไ17390840_10210777096001772_1408767319335711190_oหน จะทำอะไรก่อนหลังยังไงบ้าง เพราะมันคือบ้านเรียนที่ไม่ได้มีหลักสูตรตายตัว ไม่ได้มีตารางสอนเป็นช่องมาให้สำเร็จ แต่เราต้องลอง ต้องคิด และจัดระบบ ลองผิดลองถูก วนกันไปค่ะ

ถามว่าปีที่ผ่านมาได้อะไรชัดเจนมั้ย ตอบเลยว่ามันไม่ได้ชัดเจนปิ๊งปั๊ง แต่จบปีเราได้คำตอบสำหรับเส้นทางที่จะไปต่อ อินชาอัลลอฮฺ เราได้แก้ปัญหาของลูกที่เราเห็น (ยังแก้ไม่สำเร็จนะจ๊ะ ไม่ต้องคาดหวัง แต่เห็นพัฒนาการที่ดีขึ้น บิอิซนิลลาฮฺ) เราได้เห็นจุดเด่นของลูก เราได้เห็นความสนใจที่ชัดเจนของลูก เราได้ใกล้ชิดและปรับตัวเข้าหาลูกมากขึ้น เราได้อะไรอีกหลายๆ อย่าง เช่นเดียวกับที่เรายังไม่ได้ทำอีกหลายๆ อย่าง แต่ก็จะพยายามทำต่อไป…

จบปีเราประเมินผลในแบบของเรา เราทำแบบฟอร์มเพื่อให้คะแนนลูก แต่เราไม่ได้วัดลูกจากความรู้โดยสรุป เช่น

วิชาที่ไปเรียนตัฟซีร-หะดีษ เราไม่ได้แค่ถามคำถามว่าลูกเรียนอะไรมา (เพราะลูกคงตอบไม่ได้ … ฮา) แต่เราเน้นให้คะแนนที่พฤติกรรมไปเรียน ความตั้งใจ ความกระตือรือร้น ซึ่งเรามองว่าเป็น กุญแจ ของการเรียนรู้ต่อๆ ไป

17545565_10210777095241753_2426300758360763946_oวิชาจริยธรรมอิสลาม เราไม่ได้ให้ลูกตอบคำถามว่าตักบีรอย่างไร ละหมาดอย่างไร แต่ให้คะแนนจากพฤติกรรมที่ลูกปฏิบัติจริง จะได้น้อยได้มากเราไม่สน แต่เราสนว่าเราต้องรู้ว่าจริงๆ ลูกอยู่แค่ไหนอย่างไร และมีอะไรที่ปรับปรุงบ้าง

วิชาอัลกุรอาน คุณครูไม่ได้ให้แค่คะแนนอ่านถูกผิด แต่ให้คะแนนพฤติกรรมการไปเรียน การตั้งใจเรียน และพัฒนาการโดยรวมของลูก  ไม่ได้ดูแค่ความรู้สุดท้าย แต่ดูที่กระบวนการตั้งแต่ต้นจนจบ เป็นต้น

แต่กระนั้น ก็มีบางวิชาที่เราวัดเป็นคะแนน เพื่อดูความรู้ความเข้าใจของลูก เช่น คณิตศาสตร์ คอมพิวเตอร์  ข้อสอบของเราไม่มีกากบาท แต่ให้เขียนจ้ะ ดูรอยทดเพื่อให้คะแนน ลูกบ่นว่าอุมมีออกข้อสอบยาก … ซึ่งน่าจะจริง อุมมีจำได้แต่ข้อสอบมหาวิทยาลัยที่ทำหลังสุด แล้วก็ออกแบบนั้นค่ะลูก … ลูกบ่นไม่เป็นไร เอาว่า อุมมีได้รู้ว่าลูกเข้าใจอะไรแค่ไหน อันนั้นคือคำตอบที่ต้องการสำหรับการเรียนรู้ต่อๆ ไป

17492669_10210777092401682_356517044817730485_o

พอมาทำประเมินเองแบบนี้ เลยเห็นคุณค่าของ “คะแนนจิตพิสัย” ตอนเด็กๆ เราก็งงนะว่าจะมีทำไม เอาไว้ให้ครูช่วยเติมให้เด็กอีก 10 คะแนน จะได้เกรดสวยๆ เหรอ?  แต่ ณ เวลานี้ เห็นความสำคัญแล้วว่า มันคือการให้คะแนนที่ กระบวนการเรียนรู้ (ความตั้งใจ เอาใจใส่ มารยาท ฯลฯ) ซึ่งที่จริงมีค่า น่าจะให้น้ำหนักมากกว่านี้อีก แต่ก็… นะ เข้าใจระบบ เอาเป็นว่า ชาวนอกระบบอย่างเราขอให้คุณค่ากับมันมากหน่อยละกัน … บอกเลยว่า ลูกชาย เกรดไม่งามนะคะ อุมมีโหด แต่เราเชื่อว่า ลูกได้มากกว่าเกรด บิอิซนิลลาฮฺ

17309988_10210777093721715_7351091339651197433_o

ทั้งหมดนี้เป็นรีวิวการประเมินบ้านเรียนจากคนทำบ้านเรียนมือใหม่ กรุณาอ่านโดยใช้วิจารณญาณ ใช้ความรู้วิชาครูที่เคยเรียนมา บวกกับวิชา ความน่าจะเป็น!

Advertisements

การแสดงความเห็นถูกปิด

Up ↑

%d bloggers like this: