Posted in คณิตศาสตร์, ประถมต้น, มุมคุณแม่, อนุบาล

คณิต… คิดให้ง่าย

2014-04-20 09.39.29วันนี้เรามาชี้ชวนลูกๆ เรียนรู้คณิตศาสตร์กันค่ะ  … อ๊ะๆ ไม่ต้องหยิบดินสอกระดาษ เพราะคณิตศาสตร์เรียนรู้ได้จากสิ่งรอบตัวเลยยย

ในฐานะคุณครูคณิตศาสตร์และคุณแม่ที่สอนคณิตลูกเองตั้งแต่ยังไม่ได้เข้าโรงเรียน แม้จะอ่อนประสบการณ์ไปสักหน่อยกับ 9 ปีของความเป็นแม่ แต่ของแปะวิธีการไว้ตรงนี้ เพื่อแบ่งปัน และรอดูผลของมันในอีกสิบๆ ปีข้างหน้า (ถ้าไม่ได้ผลก็คงไม่ทันกลับมาต่อว่ากันละ)

ในบ้านของเราอาจมีบรรยากาศการเรียนรู้คณิตศาสตร์โดยที่ลูกไม่รู้ตัว(ว่ากำลังเรียนเลข) และแม่ก็ไม่ได้ตั้งท่าสอนด้วย (เวลาใครถามถึงต้องกลับมาคิดทบทวนว่าสอนอะไรลูกไปบ้าง) เรียกว่าสอนตามบรรยากาศพาไป ว่างั้นเถอะ

ในเรื่องการเรียนรู้ ตัวเลข ทำความคุ้นเคยกับตัวเลข อาจใช้การอ่านป้ายทะเบียนรถเวลานั่งรถออกไปข้างนอก อ่านได้บ้างไม่ได้บ้าง ถูกบ้างผิดบ้างไม่เป็นไร อ่านเลขซอย เลขถนน ดูไฟนับถอยหลัง เป็นการเรียนรู้ตามสไตล์ชีวิตคนกรุงฯ  นอกจากนี้เวลาเดินเล่น เจอนก เจอรถ เจอเรือ ก็สอนนับ ตรงนี้จะได้เรื่อง จำนวน (สอนให้รำลึกถึงการสร้างและความยิ่งใหญ่ของอัลลอฮฺควบคู่ไปด้วยนะคะ และสามารถสอนเรื่องอื่นๆ ไปพร้อมกันได้ เช่น ชนิดรถเรือ ตามบรรยากาศตอนนั้นเลย) เดินขึ้นลงบันไดก็นับเลข นับเลขภาษาไทยได้แล้วก็เพิ่มอาหรับ-อังกฤษ คือเด็กต้องเรียนรู้ทั้ง ตัวเลข และ จำนวน แล้วนำมันมาเชื่อมโยงกันว่า ตัวเลขที่เขียนอย่างนี้หมายถึงจำนวนเท่าไหร่นะคะ

เรื่อง การบวก-ลบเลข อาจจะตั้งโจทย์เล่นกัน ในช่วงว่างๆ หาอะไรเล่นกัน ให้บวก-ลบเลขเป็นเกมหนึ่ง ทายถูกผิดไม่เป็นไร สอนนับนิ้วบวกลบเลข เวลาสอนให้เด็ก “บวก” ให้คล่องก่อนค่อยสอนลบ บวกได้คล่องจะรู้สึกมั่นใจว่า “ทำได้” จะได้มีกำลังใจพยายามลบซึ่งยากกว่า  เรื่องวิธีการเด็กจะนับนิ้ว นับเท้า นับฝาขวด หรือแค่จินตนาการ อันนี้แล้วแต่เค้าถนัดเลยนะคะ ไม่ต้องกะเกณฑ์ เพียงแต่โดยปกติแล้วเด็กควรเริ่มเรียนรู้จาก รูปธรรม ที่จับต้องได้ (นิ้ว ฝาขวด ก้อนหิน สิ่งของ ฯลฯ) แล้วจึงจินตนาการในใจได้  ส่วนการลบเลขสอนเมื่อเค้าบวกเลขคล่องแล้ว ใช้วิธีหักจากนิ้วที่มีอยู่ เอาฝาออก หรือใช้การนับถอยหลังช่วย อาจจะเสริม แบบฝึกของคุมอง ก็ได้

พอบวกลบเลขหลักเดียวได้แล้ว อาจเพิ่มความสีสันเข้าไป เช่น แทนที่จะถามว่า 3+4=?  ก็ถามว่า 3ร้อย+4ร้อย=?  หรือ 3พัน+4พัน=? คือให้เค้าฝึกมอง ร้อย พัน เหมือนเป็นหน่วย ก็บวกแบบเดิม แต่ดูเหมือนบวกได้เยอะ เด็กที่บ้านชอบมาก ดูเยอะสะใจดี  (แต่เด็กอาจต้องใช้เวลากับเลข ยี่สิบ ขอเวลาทำความรู้จักคุ้นเคยกับมันนิดนึง) ทีนี้ก็มันส์ จะบวกสิบล้าน ร้อยล้าน ก็ย่อมได้  ยิ่งถ้ามีพี่น้อง พี่ๆ จะชวนเพิ่มความยากของโจทย์ ให้น้องต้องรีบเรียนรู้ไปในตัว

อีกวิธีฝึกสำคัญคือ การใช้เงินซื้อของในชีวิตจริง อันนี้ได้ฝึกทักษะชีวิตและการปฏิสัมพันธ์กับผู้คนไปด้วยในตัว ให้เด็กได้เงินค่าขนมในจำนวนที่เหมาะสม เลือกซื้อขนมเอง (ฝึกเลือกของมีประโยชน์ ดูตราหะล้าล วันหมดอายุ) แบ่งเงินหยอดกระปุก สะสมเงินไว้ซื้อของที่ต้องการหรือบริจาค  เด็กๆ จะได้ฝึกคำนวณว่า  ถ้าเก็บวันละ 5 บาท กี่วันจะครบจำนวนที่ต้องการ คือเรียนรู้เรื่องคูณหารไปแบบไม่รู้ตัว

พอเด็กๆ ได้ฝึกบวกลบเลขหลักเดียวจนคล่อง ก็ค่อยๆ เพิ่มเป็นสองหลักสามหลัก เค้าก็จะสร้างวิธีการของเค้า นับนิ้ว นับของ นับเท้าช่วย ตอนหลังทำเป็นคิดแต่แอบนับนิ้ว บางทีก็จำได้ อะไรทำนองนี้ค่ะ  โจทย์ยอดฮิตของบ้านเราคือตอนขึ้นทางด่วน พอ Easy Pass ผ่านแล้วจะขึ้นว่า ด่านนี้ 25 บาท เหลือ 350 บาท เราก็ตั้งโจทย์ถามเด็กว่า เดิมมีกี่บาท  เค้าจะได้ฝึกบวกลบเลขสองสามหลักในใจ พอตอบมาให้อธิบายวิธีคิดแล้ว เราอาจแนะเทคนิคบวกลบเลขอีกแบบที่เค้าไม่ได้ใช้ คือของเค้าไม่ได้ผิด แต่ให้วิธีอื่น เผื่อถูกใจแล้วเค้าเอาเทคนิคเหล่านั้นไปใช้ต่อ  นอกจากโจทย์บวกลบที่บอกไปแล้ว ก็เพิ่มความซับซ้อน เช่น ด่านที่หนึ่งจ่ายไป 50 บาท ด่านที่สองจ่ายอีก 25 บาท เหลือ 295 บาท แสดงว่าก่อนขึ้นทางด่วนมีกี่บาท พอถามคำตอบ ถามวิธีคิด แล้วก็แนะเทคนิคเพิ่ม เป็นต้น

ส่วนในเรื่องการรู้จัก เลขคู่-เลขคี่ แรกๆ บอกเค้าว่าเลขคู่-เลขคี่มันจะอยู่สลับกัน ให้นับ 1 เสียงดัง แล้วทำปากนับ 2 แต่ไม่ต้องออกเสียง นับ 3 เสียงดัง ทำปากนับ 4 แต่ไม่ออกเสียง  เราก็จะได้ออกเสียง 1,3,5,7,9,… อันนี้คือเลขคี่  ส่วนเลขคู่ก็ทำในทำนองเดียวกันแต่สลับกัน ก็จะได้ 2,4,6,8,…  ตัวที่เด็กมักสับสนคือเลข 0 ถ้าใช้วิธีนี้ก็บอกว่ามันสลับกัน เมื่อ 1 เป็นเลขคี่ 0 ก็เป็นเลขคู่นั่นเอง

แต่ในเรื่อง เลขคู่-เลขคี่ นี้ ที่ลองสอนลูกโดยใช้นิยาม เหมือนจะจบและเข้าใจง่ายสุด อาจใช้ ฝาขวด วาดรูปจุด หรือนับนิ้วช่วย อธิบายว่า เลขคู่ พอจับคู่แล้วมันจะหมดไม่มีเหลือ แต่เลขคี่จะจับคู่ได้ไม่พอดี เหลือเศษ  เช่น เลข 7 วาดจุด 7 จุด แล้วจับคู่ทีละสอง จะเหลือ 1 จุด แสดงว่าเป็น เลขคี่  หรือเลข 4 วาด 4 จุด แล้วจับคู่กันจะไม่เหลือเศษ แสดงว่าเป็นเลขคู่  ทีนี้พอมาอธิบายเลข 0 ก็จะง่าย มันไม่เหลือเศษใช่มั้ย ก็แสดงว่าเป็นเลขคู่

การอธิบายเด็กจาก นิยาม ทางคณิตศาสตร์ จะช่วยให้เด็กเข้าใจได้ง่าย เพียงแต่อาจปรับภาษา ใช้การยกตัวอย่าง ให้ลงมือนับขีดเขียน ก็จะช่วยให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น อินชาอัลลอฮฺ คงได้มีโอกาสพูดคุยเรื่องพีชคณิตที่ซับซ้อนขึ้นในโอกาสต่อๆ ปายยย

ผู้เขียน:

Homeschooling Muslim Mom

One thought on “คณิต… คิดให้ง่าย

  1. มาซาอัลลอห น่าสนุก และ มีความสุขจัง ญาซากุมุลลอหคอยรอนค่ะ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s